روبرو شدند . هرچند كه حل اين دو مشكل در ابتداى امر امكان‌ناپذير مىنمود اما به همت فرانسه و ميانجىگرى آن دولت ، مسئله‌ى تبت و ايران به آسانى حل شد . تبت زير نفوذ سياسى بريتانيا رفت و ايران نيز مانند هند و چين به سه منطقه ، يعنى منطقه‌ى نفوذ روسيه و منطقه‌ى نفوذ انگليس و يك منطقه‌ى ظاهرا بىطرف تقسيم گرديد و قرارداد لازم در اين باب در تاريخ 31 اوت سال 1907 ميلادى ( 21 رجب 1325 هجرى قمرى ) در زمان نخست‌وزيرى امين السلطان اتابك در پترزبورگ پايتخت روسيه به امضا رسيد . قرارداد 1907 شامل يك مقدمه و پنج ماده است و ما براى عبرت نسل حاضر و نسل‌هاى آينده عين آن قرارداد را از پاورقى كتاب « انقلاب ايران » تأليف ادوارد براون كه به وسيله‌ى مترجم بر اصل كتاب افزوده است نقل مىكنيم : « نظر به اين‌كه دولتين انگليس و روس متفقا متعهدند كه انتگريته « 1 » ( تماميت ) و استقلال ايران را مراعات نمايند و محض اين‌كه صميمانه مايل به حفظ نظم در تمام نقاط اين مملكت و ترقى صلح‌آميز مىباشند و مايلند كه براى ساير ملل بالسويه حقوق تجارتى و صناعى هميشه برقرار بوده باشد و چون هريك از دولتين مذكورتين به ملاحظه‌ى ترتيب جغرافيايى و اكونومى اقتصادى اهتمام بخصوص در حفظ امنيت و نظم بعضى ايالات متصله و يا مجاوره‌ى ايران به سرحد روس از يك طرف و به سرحد افغانستان و بلوچستان از طرفى ديگر دارند ، براى احتراز از هرگونه علل و اسباب حدوث اختلاف نسبت به مصالح خودشان در ايالات سابق الذكر ايران ، به موجب مدلول فصول ذيل با يكديگر اتفاق نمودند : فصل اول - دولت انگليس متعهد مىشود كه در آن طرف خط كه از قصر شيرين از راه اصفهان و يزد به نقطه‌اى از سرحد ايران منتهى و سرحد روس و افغانستان را تقاطع مىنمايد ، براى خود يا كمك به رعاياى خود يا معاونت به اتباع دولت ديگر ، درصدد تحصيل هيچ‌گونه امتياز پلتيكى يا تجارتى از قبيل امتيازات راه‌هاى آهن و ساير راه‌ها و بانك‌ها و تلگراف‌ها و حمل و نقل و بيمه و غيره برنيايد و نيز دولت انگليس متعهد است كه وجها من الوجوه به هيچ وسيله در اوقاتى كه دولت روس به مقام معاونت به مطالبه‌ى اين قبيل امتيازات در نواحى مزبوره برمىآيد ، ابدا ضديت ننمايد . مسلم است كه اماكن مذكوره در فوق ، جزء نواحى است كه در آن‌ها دولت انگليس متعهد است كه در مقام تحصيل امتيازات مذكوره فوق برنيايد . فصل دوم - دولت روس هم متعهد است كه در آن طرف خط كه از سرحد افغانستان از راه فازيك و بيرجند و كرمان رفته و به بندرعباس منتهى مىشود ، براى خود يا كمك به اتباع خود يا

--> ( 1 ) - Integrite